Gryzmoły

Renesans 
 Początek: XV w. Koniec: XVI w.
• Nazwę epoce dał późniejszy włoski malarz, architekt i pisarz, Giorgio Vasari. Nazwa ta miała wyrażać przeciwstawienie nowej epoki czasom średniowiecza. Termin ten oznacza powrót do starożytności, do sztuki i filozofii antycznej oraz odrodzenie człowieka i kultury. Z początku używano tej nazwy w znaczeniu odrodzenia państwa na wzór starorzymski, później dotyczyło to też literatury, filozofii i ideałów stosunków antycznych. Później znaczyło to również  odnowę i rozwój ludzkości.  Polska nazwa "renesans" jest dosłownym tłumaczeniem francuskiego słowa renaissance, co znaczy "odrodzenie". Epoka ta trwała w Polsce od końca XV wieku do początku XVII wieku.
Podstawowe prądy umysłowe
- Humanizm - Prąd światopoglądowy, który dążył do rozwoju osobowości uznając wartość jego rozumu. Zapoczątkowany we Włoszej w XIV wieku. Humaniści głosili potrzebę poznania i kształtowania indywidualnej, silnej jednostki ludzkiej. W myśl humanizmu człowiek jest wielce wartościowy, liczy się jego talent, liczy się każde odrębne istnienie. Poznawano przyrodę, piękno, patriotyzm.
 -Antropocentryzm - usytuowanie człowieka w centrum świata. Renesansowi artyści, myśliciele, filozofowie zaczęli analizować zagadnienia takie jak: pozycja człowieka w świecie, przeżycia wewnętrze, człowiek wobec śmierci, wobec Boga; zainteresowali się także światem, w którym żyją: przyrodą, obyczajowością, kulturą, stąd w utworach renesansowych dominuje tematyka świecka. Hasłem humanistów stało się zdanie Terencjusza: “Człowiekiem jestem i nic co ludzkie nie jest mi obce”
- Reformacja - Ruch religijno-społeczno-narodowy, mający na celu reformę doktryn i praktyk znajdującego się w stanie kryzysu Kościła rzymskokatolickiego.
- Irenizm - Charakterystyczna dla renesansowego humanizmu, sformułowana przez Erazma z Rotterdamu tendencja, która przejawiała się w dążeniu do pokoju między różnymi odłamami wyznaniowymi.
I tak dalej i tak dalej